Jabłońska Honorata
Honorata Jabłońska urodziła się w 1934 roku we wsi Pobondzie, gm. Rutka Tartak jako córka Józefa i Ewy z Sowulów.
Po wybuchu II wojny światowej, w 1939 roku wraz z całą rodziną została wysiedlona z Pobondzia. Pamięta wiele trudnych i niebezpiecznych dla dzieci zdarzeń związanych z przechodzeniem wojsk. Do szkoły poszła dopiero po wojnie, w 1944 roku. Służyła w obowiązkowym SP [Służba Polsce]. Wyszła za mąż za Jana Jabłońskiego i zamieszkała w Poddubówku. Prowadziła gospodarstwo.
Należała do suwalskiego Związku Dzieci Wojny. Oto fragment jej autobiografii:
„Był rok 1939, a ja miałam wtedy 5 lat. W trakcie wojny moja rodzina została wygnana z mieszkania, a dom został zajęty przez wojsko niemieckie. Mieszkaliśmy w rowie, w którym tato wykopał bunkier.
Jednym z moich przeżyć była chwila, gdy jechało wojsko, a ja pasłam owce, wtedy zatrzymało się i zaczęło strzelać. Ja ze strachu padłam na twarz na ziemię i czekałam, kiedy przestaną. Gdy się podniosłam, zobaczyłam, że owce są zabite […]. Byłam bardzo wystraszona.
Najbardziej utkwił mi w pamięci brak chleba. Kiedy rodzice go zdobyli, to dzielili po kawałku. Gdy udało mi się zdobyć kawałek chleba, to zjadałam go w ukryciu. Pamiętam, że moi rodzice bardzo bali się Niemców, bo nie wolno było zdobyć mięsa bez zgody Niemców. W październiku 1944 r. poszłam do szkoły.”
Jej wspomnienia zostały zarejestrowane w 2025 roku przez Pracownię Digitalizacji i Historii Mówionej Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. M.in. na ich podstawie powstał film „Suwalskie Dzieci Wojny”, zrealizowany w 2025 r. w ramach stypendium Prezydenta Suwałk (stypendyści Piotr Kuczek i Piotr Kopciał, film dostępny na Youtube).
Pani Honorata zmarła 15 czerwca 2026 roku w wieku 92 lat. Została pochowana na cmentarzu Parafii Świętych Piotra i Pawła w Suwałkach.